รมว.อว. มอบนโยบายเข้ม สั่งจัดทำ Action Plan 4 ปี เสร็จสมบูรณ์ 1 พ.ค. นี้ ประกาศลั่น อว. ไม่ใช่แค่เรื่องวิทย์พื้นฐาน แต่คือ “เครื่องยนต์ใหม่” ขับเคลื่อนประเทศ ชูธง Wellness – เซมิคอนดักเตอร์ – AI นำไทยพ้นกับดักรายได้ปานกลาง พร้อมปฏิรูปมหาวิทยาลัยเป็นศูนย์บ่มเพาะนวัตกรรมระดับโลก

สวัสดีครับเพื่อนๆชาว Thinkerfriend ตอนนี้ประเทศเราได้รัฐบาลใหม่แล้ว เชื่อว่าสิ่งที่ทุกๆคนติดตามข่าวสารอยู่คงจะเป็นเศรษฐกิจ ค่าครองชีพ ปัญหาสงคราม และราคาน้ำมัน แน่นอนครับ เป็นเรื่องที่ทุกคนได้รับผลกระทบไม่ทางตรงก็ทางอ้อม

วันนี้ผมอยากนำเสนออีกประเด็นที่น่าสนใจ คือการพัฒนานวัตกรรม เทคโนโลยี วิทยาศาสตร์ โดยที่ผ่านมาเราแทบไม่รู้เลยว่า สิ่งเหล่านี้เข้ามาช่วยขับเคลื่อนประเทศมากน้อยขนาดไหน ทั้งที่เราๆต่างก็ทราบว่าต่างประเทศโชว์ศักยภาพแทบทุกด้าน ส่วนคนไทยราได้แต่มองตาปริบๆ ดูข่าว จีน สหรัฐ ญี่ปุ่น หรือประเทศในอาเซียน โชว์นวัตกรรม โชว์ความล้ำสมัยกันมากมาย บอกถึงก้าวหน้า ทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และ AI

และสิ่งที่ทุกคนจะได้อ่านต่อไปนี้ คือความหวังของไทยอีกครั้งนึง คือการมาของ นักวิจัย และอยู่ในแวดวงการพัฒนาในอุตสาหกรรมนี้คือ ดร.เชน ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ ในขณะที่เพื่อนๆกำลังจะอ่านบทความที่ผมย่อยสรุปช่วงที่ ดร.เชน ได้มอบนโยบายในวันแรกของการทำงาน ผมรู้สึกว่า ดร.เชน ไม่ได้มาในภาพนักการเมืองจ๋าๆ อย่างที่เราเห็นกันมาในอดีต แต่ผมกำลังเห็นคนรู้จริง มีประสบการณ์ และสำเร็จในด้านการศึกษา งานวิจัยมาแล้ว กำลังถือธงโบกสะบัดพูดกับเพื่อนๆและกองทัพของเขา ในเป้าหมาย และ 4 ปีที่จะยกเครื่อง อว. สู้การเปลี่ยนแปลงครั้งประวัติศาสตร์ ลองไปอ่านดูครับว่า มีประเด็นใดน่าสนใจบ้าง

อ.เชน กางสไลด์ ฉายภาพอนาคต

ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เปิดเผยวิสัยทัศน์และแนวทางปฏิบัติการ (Action Plan) ครั้งสำคัญ เพื่อพลิกโฉมบทบาทของกระทรวง อว. ให้กลายเป็นฟันเฟืองหลักในการวางรากฐานประเทศไทยสู่ประเทศรายได้สูงอย่างยั่งยืน

อว. คือ “กระดูกสันหลัง” บูรณาการข้ามศาสตร์

ศ. ดร.ยศชนัน เน้นย้ำว่า อว. ยุคใหม่ต้องเลิกทำงานแบบ “ไซโล” แต่ต้องเป็น “กระดูกสันหลังของชาติ” ที่เชื่อมโยงทั้งวิทยาศาสตร์และสังคมศาสตร์เข้าด้วยกัน เพื่อทลายกำแพงเทคโนโลยี (Tech Wall) โดยมีภารกิจหลักคือการนำองค์ความรู้ไปสนับสนุนกระทรวงอื่นๆ ทั้งด้านเศรษฐกิจ ความมั่นคง และสิ่งแวดล้อม เพื่อสร้างอธิปไตยทางความคิดและเทคโนโลยีให้คนไทยอย่างแท้จริง

ปั้น Deep Tech – ดัน ‘Wellness’ ผงาดเบอร์ 1 โลก

ในมิติด้านเศรษฐกิจ รมว.อว. ตั้งเป้าสร้าง New Growth Engine ผ่านกลไกนวัตกรรมที่จับต้องได้:

• Champion Product: ยกระดับอุตสาหกรรม Wellness และการแพทย์ครบวงจร ตั้งแต่สมุนไพรไปจนถึง AI ทางการแพทย์ เพื่อชิงพื้นที่เบอร์ 1 ของโลก
• High-Tech Supply Chain: เร่งสร้างฐานการผลิตเซมิคอนดักเตอร์ (Semiconductor) และแผงวงจร PCB เพื่อดึงดูดการลงทุน Data Center และป้องกันไม่ให้ไทยตกขบวนเทคโนโลยีโลก
• Frontier Technology: ลงทุนล่วงหน้าในเทคโนโลยีควอนตัม อวกาศ และพลังงานสะอาด (Green Hydrogen) เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับอนาคต

สร้างระบบนิเวศนวัตกรรม – เชื่อมโยงทุนโลก

เพื่อให้งานวิจัยไม่ขึ้นหิ้ง ศ. ดร.ยศชนัน สั่งเดินหน้าสร้าง Innovation Ecosystem ผ่านศูนย์บ่มเพาะ (Incubator) และ Accelerator Program ที่ดึงดูดกลุ่ม VC และ Angel Fund ทั้งในและต่างประเทศ พร้อมจัดตั้งศูนย์จัดการทรัพย์สินทางปัญญา (TLO) บูรณาการร่วมกับกระทรวงพาณิชย์ เพื่อเปลี่ยนงานวิจัยระดับ ปริญญาโท-เอก ให้เป็นธุรกิจ Deep Tech ที่เลียนแบบได้ยาก

ปฏิรูปมหาวิทยาลัย – สู่รัฐบาลดิจิทัล

สำหรับการพลิกโฉมสถาบันอุดมศึกษา มหาวิทยาลัยต้องปรับบทบาทเป็นศูนย์ Reskill และ Upskill แรงงานให้ตอบโจทย์อุตสาหกรรมใหม่ พร้อมเปิดโครงการ Global Talent ดึงคนเก่งจากทั่วโลกและนักวิจัยไทย (Researcher to the Nation) ลงพื้นที่ช่วยงานภาคส่วนต่างๆ

นอกจากนี้ ยังประกาศนโยบาย “อว. โปร่งใส” มุ่งสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัล (Digital Government) ด้วยระบบ Open Data ตรวจสอบได้ ไร้ผลประโยชน์ทับซ้อน เพื่อเป็นต้นแบบให้กับหน่วยงานราชการอื่นๆ

“อว. มีทรัพย์สินและองค์ความรู้มหาศาล เราพร้อมส่งมอบ ‘แคตตาล็อกนวัตกรรม’ ให้คณะรัฐมนตรี เพื่อใช้เป็นอาวุธในการพัฒนาประเทศ และสร้างอนาคตที่ดีกว่าให้คนไทยทุกคน” ศ. ดร.ยศชนัน กล่าวทิ้งท้าย

AI for all แก้ปัญหาด้วย เทคโนโลยี

นโยบาย AI for all ถูกระบุว่าเป็นส่วนหนึ่งของการผลักดันเพื่อเพิ่มผลผลิต (Productivity) และการปรับตัวของทุกภาคส่วนเพื่อก้าวไปข้างหน้า โดยมีใจความสำคัญคือ การส่งเสริมให้ทุกคน ไม่ว่าจะทำงานในจุดใดหรือภาคส่วนใดก็ตาม มีการตั้งคำถามหรือฉุกคิดเสมอว่า “AI สามารถเข้ามาช่วยงานของตนเองได้หรือไม่”

นอกจากนี้ ยังมีการกล่าวถึงการนำเทคโนโลยี AI ไปบูรณาการร่วมกับอุตสาหกรรมที่เป็นจุดเด่น (Champion Product) ของประเทศอย่างกลุ่ม Wellness โดยคาดหวังให้เกิดการต่อยอดไปสู่การใช้งาน AI ทางการแพทย์ เพื่อสร้างความโดดเด่นและเพิ่มศักยภาพในการแข่งขันของประเทศ

ทั้งนี้ พิมพ์เขียวฉบับสมบูรณ์ (Blueprint) ของแผนปฏิบัติการทั้งหมด มีกำหนดแจกจ่ายให้ทุกภาคส่วนอย่างเป็นทางการไม่เกินวันที่ 1 พฤษภาคมนี้